काठमाडौं । नेपालको इतिहासमा २००७ साल कात्तिक २६ गते एक अनौठो क्षण देखिएको थियो । प्रजातन्त्रको आन्दोलन उत्कर्षमा पुगेको बेला तत्कालीन राजा त्रिभुवन आफ्ना परिवारसहित दिल्ली प्रस्थान गरेका थिए । त्यस दिनको घटना नेपालकै राजनीतिक यात्रामा निर्णायक मोड बन्न पुग्यो ।
तर त्यसभन्दा अझ रोचक पक्ष भनेको गोरखापत्रमा छापिएको समाचार हो । २००७ साल मंसिर १ गतेको गोरखापत्रले “कार्तिक २६ गतेका दिन नेपालका भूतपूर्व महाराजाधिराज सपरिवार भारतीय दूतावासमार्फत नेपाल सरकारको स्वीकृतिले हवाईजहाजद्वारा दिउँसो १२ः३० बजे प्रस्थान गरी साँझ ३ः५५ बजे दिल्ली पुगिबक्सेको खबर छ” भनेर छापेको थियो ।
राजनीतिक तनावको घडीमा मुलुकको आधिकारिक पत्रिका मानिने गोरखापत्रले तत्कालीन सत्ताको निर्देशनअनुसार त्रिभुवनलाई ‘भूतपूर्व महाराजाधिराज’ भनेर सम्बोधन गरेको यसरी आधिकारिक अभिलेखमै देखिन्छ । त्यो समय राणाशासनले त्रिभुवनलाई पदच्युत मानेर जुद्धशमशेरका नाति ज्ञानेन्द्र शाहलाई राजा घोषणा गरेको थियो ।
आजको दृष्टिले हेर्दा, राजतन्त्रको अस्तित्व नै धैरै पटक प्रश्नमा परेको नेपालमा आधिकारिक पत्रिकामार्फतै एक सत्तारूढ शक्तिले राजालाई “भूतपूर्व” बनाएको घटनाले नेपालको सत्ता–संघर्षको स्वरूप प्रष्ट्याउँछ ।
त्रिभुवनको दिल्ली यात्रा, राणाविरोधी आन्दोलन, र पछि दिल्ली सम्झौताबाट फर्किएर उनले पुनःसिंहासन आरोहण गरेको प्रसङ्गलाई सम्झँदा यो समाचार नेपालको राजनीतिक पत्रकारिताको इतिहासकै चाखलाग्दो दस्तावेज मानिन्छ ।
👉 गोरखापत्रको यो वाक्य आज पनि इतिहासको “रोचक साक्षी” बनेर बाँकी छ :
“नेपालका भूतपूर्व महाराजाधिराज सपरिवार … दिल्ली पुगिबक्सेको खबर छ ।”
– रतन भण्डारी, फेसबुक
