० केही समयअघि राष्ट्रिय जनता पार्टी, नेपाल (राजपा) केपी ओली नेतृत्वको सरकारमा सहभागी हुने चर्चा चलेको थियो । हिजो आज यो चर्चा सेलायो कि कहाँ पुग्यो ?
–केपी शर्मा ओली नेतृत्वको वर्तमान सरकारमा सहभागी हुनेबारे केही महिनाअघि छलफल चलेको हो । तर, त्यस्तो सम्भावना छैन ।
० तर, ओली नेतृत्वमा सरकार बनेसंगै सहभागी बन्ने उत्सुकता त तपाईंहरूले नै देखाउनु भएको थियो नि त होइन ?
–यो गलत कुरा हो । हामीले प्रष्टरुपमा माग पूरा नभएसम्म सरकारमा सहभागी नहुने भनेर भनेका छौं । सरकारले पहिले संविधान संशोधन, जेलमा रहेका नेता तथा कार्यकर्ताको रिहाई, घाइतेको उपचार गर्नुपर्छ । यही विश्वासका आधारमा हामीले सरकारलाई समर्थन गरेका हौं । सरकारले हाम्रो माग पूरा गर्छ कि गर्दैन हामी प्रतीक्षाका साथ नियालिरहेका छौं ।
० भनेपछि राजपा पूरापूर बार्गेनिङ गरिरहेको छ ?
–हामीले समस्या हल गर्नका लागि मत दिएका छौं । देशमा समृद्धि र सुशासन ल्याउने हो भने राजनीतिक स्थिरता विना सम्भव छैन । सरकारमा सहभागी हुने विषयमा हाम्रो सत्तारुढ दलसंग बार्गेनिङ हुन्छ । प्रचण्डजी अहिले थप शक्तिशाली हुनुभएको छ । उहाँले यसमा पहल गरेर समाधान निकाल्नु हुन्छ भन्ने हाम्रो विश्वास छ ।
० राजपा माग पूरा नभएपनि सरकारमा सहभागी हुन्छ हो ?
–कतिपयले सरकारमा सहभागी भएर समस्याको समाधान गर्न भनिरहेका छन् । तर, विगतमा आश्वासन दिने तर पूरा नगर्ने प्रवृत्तिले हामीलाई सजग बनाएको छ । माग पूरा नभई हामी डेग चल्नेवाला छैनौं, यसपटक ।
० बल सरकारको कोर्टमा छ भन्नु भयो । यी विषयमा संवाद कसरी अघि बढिरहेको छ त ?
–सरकारले यसमा कुनै गम्भीरता देखाएको छैन । बरु अस्ति बजेटबारे सरकारलाई ज्ञापनपत्र बुझाउन गएका थियौं । बजेटबारे कुरा भयो, अरु विषयमा खासै कुरा भएन ।
० सरकारलाई दिएको समर्थन त यथावत छ नि होइन ?
–सरकारलाई दिएको समर्थन अहिलेलाई जारी छ । भर्खरै सय दिन पार गरेकाले हामी सरकारले केही गरेन भन्ने पक्षमा छैनौं । आशावादी नै छौं ।
० यसको अर्थ राजपा पर्ख र हेरको रणनीति अनुसार अघि बढिरहेको छ ?
–हो, हामी अहिले पर्ख र हेरको रणनीतिमा छौं । सरकारलाई हामीले समर्थन गरेर साथ दियौं । अब सरकारले पनि हाम्रो चासोतर्फ ध्यान दिनुपर्छ भन्ने हाम्रो मत हो ।
० सरकारले तपाईंहरूलाई विश्वासमै लिएर जान्छ भन्नेमा कत्तिको विश्वस्त हुनुहुन्छ त ?
–हामी आशावादी छौं, तर विश्वस्त छैनौं ।
० सरकारले सय दिन पूरा गरेसंगै धमाधम समीक्षा आइरहेका छन् । राजपाले सरकारको सय दिनलाई कसरी विश्लेषण गरेको छ ?
–सय दिनमा कुनै सरकारको समीक्षा गर्दा त्यो व्यवहारिक हुँदैन । उसले प्रारम्भिक चरणमा राम्रा कामहरूको सुरुवात गरेको छ । अझ भनौं यो अवधिमा सपना बाँड्ने काम भएको छ । त्यसलाई पूरा गर्ने गरी अघि बढ्नुमा नै सरकारको हित हुनेछ । सरकारले आफ्नै बुतामा पूर्वाधार निर्माणलगायतमा काम गरोस् भन्ने हाम्रो चाहना छ । म सरकारलाई तपाईंमार्फत आफ्नो लक्ष्यमा दृढतापूर्वक अघि बढोस् भन्ने शुभकामना दिन चाहन्छु ।
० सरकारले नीति तथा कार्यक्रम पनि सार्वजनिक गरेको छ । यसमा राजपाको चासोहरू सम्बोधन भए कि छुटाइए ?
–जनताले दिएको म्यान्डेट अनुसार नीति तथा कार्यक्रम ल्याएको भनेर प्रधानमन्त्रीज्यूले भन्नुभएको छ । तर, यसमा धेरै कार्यक्रमहरू छुटेका छन् । दलितहरूको जनता आवास छ, तर मधेसमा यस्ता कुनै कार्यक्रम छैन । अल्प संख्यक र सीमान्तकृत समुदायलाई समेट्ने अरु अरु महत्त्वपूर्ण कार्यक्रम पनि यसमा परेको छैन । आउँदो बजेटमा यस्ता कार्यक्रम समेटेर सरकार अघि बढोस् भन्ने सुझाव दिन चाहन्छु ।
० एमाले–माओवादी मिलेर नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा) बनेको छ । यसलाई राजपाले कसरी हेरेको छ ?
–हेर्नुस् पार्टी फुट्नु भनेको राम्रो कुरा होइन । टुटफुटले हामीलाई कमजोर मात्रै बनाउँछ । त्यसको असर कस्तो पर्छ भनेर हामीले विगत नियाले मात्रै पनि पुग्छ । टुटफुटबाट गुज्रिएको नेपाली राजनीति विस्तारै मिलापतर्फ गएको छ । मधेसमा ६ पार्टी मिलेर राजपा बन्यो भने एमाले–माओवादी मिलेर नेकपा जन्मेको छ । यो सकारात्मक कुरा हो । खासमा नेपालमा धेरै दल नै जरुरत छैन । अब सबै दल मिल्नुपर्छ । मलाई विश्वास छ, संघीयता, गणतन्त्रलाई स्थायित्व दिन यो एकताले थप आधार तय गर्नेछ ।
० अब राजपाबारे कुरा गरौं । एकता हुँदा १ वर्षपछि महाधिवेशन गर्ने भन्नु भएको थियो । तर अहिलेसम्म विधान निर्माणसमेत गर्न सक्नुभएको छैन । राजपा किन यस्तो भद्रगोल बनेको ?
–६ दल मिलेर राजपा बनेको बिदितै छ । यी सबै दलको आ–आफ्नै विधान छन् । यिनलाई समेटेर एउटै विधान बनाउनु अलि कठिन काम हो । हामी विधि र प्रक्रिया, लोकतान्त्रिक मूल्य मान्यताअनुसार पार्टी सञ्चालन गर्न अघि बढिरहेका छौं ।
० एक वर्षमा विधान समेत बनाउन नसक्ने पार्टीले मधेस र मधेसीको हित रक्षा गर्छ भनेर कसरी विश्वास गर्ने ? जनताले तपाईंहरूलाई किन पत्याउने ?
–तपाईंहरूले आफ्नो ठाउँबाट सोच्नु सही कुरा हो । तर, ६ वटा विधानलाई एउटा बनाउनु चानचुने कुरा होइन ।
० महाधिवेशन कहिले गर्नुहुन्छ ?
–महाधिवेशन हुन लामो समय लाग्छ । त्योभन्दा पहिले हामी पार्टीलाई व्यवस्थित गर्न लागिरहेका छौं ।
० फरक प्रसंग, भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको जनकपुरमा भएको अभिनन्दनका क्रममा मुख्यमन्त्रीले कूटनीतिक मर्यादाविपरीत अभिव्यक्ति दिए । त्यसको चौतर्फी आलोचना भयो । तर राजपाले बचाउ ग¥यो । आफ्नो स्वाभिमान गिराउने लज्जास्पद काम हुँदा राजपाले किन छाँद हालेर बचाउ गरेको ?
–प्रधानमन्त्रीले भारतमा गएर संविधान संशोधन गर्छु, यो गर्छु ऊ गर्छु भन्दा स्वाभिमानमा आँच नआउने, मुख्यमन्त्रीले आफ्ना समस्या राख्दा शिर झुक्ने ? यो पनि कुनै तर्क हो ? मुख्यमन्त्रीले आफ्ना माग बकाइदा राख्न सक्नुहुन्छ । राख्नुभयो । जायज कुरा गरेकाले र प्रदेश २ को सत्ता सहयात्री भएकाले हामीले त्यसका बचाउ गरेका हौं ।
० प्रधानमन्त्री या जोसुकैले कूटनीतिक मर्यादाविपरीत गरेका गतिविधि गलत नै हुन्छन् । प्रधानमन्त्रीले गल्ती गरे, हामीले गर्न किन नहुने भन्ने कुरा पनि कुनै जिम्मेवार दल र त्यसका नेताले व्यक्त गर्न मिल्ने धारणा हो र ?
–हेर्नुस्, यहाँ लम्पसार पर्न कसैले असजिलो मानेका छैनन् । शिर झुकाउने काम धेरै नेताले गरेका छन् । तर, मधेसकेन्द्रित दलले जायज कुरा गर्दा पनि गलत प्रचारबाजी हुने गरेको छ । मुख्यमन्त्रीले राखेका कुरा जायज छन् । यसमा माथापच्ची गरिरहन जरुरी छैन ।
० अन्तिममा राजपा अब कसरी अघि बढ्छ ?
संविधानमा हाम्रो असहमति यथावत छ । अहिले पनि हामी संविधानका असंगत पक्ष सच्याउन माग गर्दै संघर्षमा नै छौं । अपूर्ण संविधानलाई पूर्ण बनाउनु र मधेसीहरूको हक–हितमा लाग्नु नै अबको हाम्रो मुख्य कार्यभार हो ।
