करिब ६६ मिलियन वर्षअघि पृथ्वीमा राज गर्ने डाइनोसोर अचानक हराए । वैज्ञानिकहरूको अनुसार यसको मुख्य कारण मेक्सिकोको चिच्सुलुब क्षेत्रमा ठोक्किएको १० किलोमिटर चौडा उल्का हो ।
उक्त ठोक्काइले अरबौं बम बराबर ऊर्जा निस्किंदा सुनामी, जंगल डढेलो र धुलो–धुवॉले आकाश ढाकियो । महिनौँसम्म सूर्यको प्रकाश नपुग्दा “न्यूक्लियर विन्टर” जस्तो अवस्था आयो र खाना श्रृंखला भत्कियो ।
त्यसै समयमा भारतको डेक्कन ट्रयाप्स क्षेत्रमा भएको ठूलो ज्वालामुखी विस्फोटले सल्फर डाइअक्साइड र कार्बन डाइअक्साइड उत्सर्जन गर्दै अम्ल वर्षा र दीर्घकालीन तातो मौसम (global warming) ल्यायो ।
यसरी उल्का र ज्वालामुखी विस्फोटले वातावरणीय असन्तुलन झन् गहिरो बनायो । बिरुवाहरू हराएपछि शाकाहारी डाइनोसोर भोकले मरे, र त्यसपछि मासु खाने डाइनोसोर पनि खानाको अभावमा विलुप्त भए ।
यद्यपि सबै प्राणी हराएनन् । वैज्ञानिकहरूका अनुसार साना स्तनधारी, चरा (डाइनोसोरकै वंशज), घडियाल, कछुवा र माछा जस्ता प्राणीले वातावरणस‘ग अनुकूल भएर बॉच्न सिकेका छन् ।
